16 Ekim Dünya Gıda Günü dolayısıyla açıklamalarda bulunan Mersin Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Özdemir, küresel gıda krizine, israfa ve beslenme dengesizliklerine dikkat çekerek tarımda dijitalleşme ve inovasyonun hayati bir zorunluluk haline geldiğini vurguladı.
MERSİN – Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) kuruluş günü olan 16 Ekim Dünya Gıda Günü, bu yıl “Bugün inovasyon yap, yarını besle” temasıyla kutlanıyor. Mersin Ticaret Borsası Başkanı Abdullah Özdemir, günün anlam ve önemine ilişkin yaptığı değerlendirmede; bir yanda açlık ve gıda güvensizliği yaşanırken, diğer yanda obezite ve yüksek boyutlardaki gıda israfının derin bir çelişki yarattığına dikkat çekti.
”Dünyada 645 Milyon İnsan Aç, Türkiye’de Obezite Oranı Yüksek”
FAO’nun Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenme Durumu 2026 Raporu verilerini paylaşan Özdemir, 2025 yılında dünya nüfusunun yüzde 7,8’ine denk gelen 645 milyon kişinin açlıkla mücadele ettiğini ifade etti. Dünya genelinde 2,1 milyar insanın gıda güvensizliği yaşadığını belirten Özdemir, şu verileri aktardı:
”Dünya nüfusunun yüzde 16,2’si obezite sorunu yaşarken, Türkiye’de bu oran küresel ortalamanın yaklaşık 1,8 katına ulaşarak yüzde 28,8 seviyesine çıkmış durumdadır. Bir tarafta gıdaya erişemeyen milyonlar varken, diğer tarafta sağlıksız beslenme ve israf ile karşı karşıyayız.”
1 Milyar Tonu Aşkın Gıda Çöpe Gidiyor
Gıda krizini aşmanın yolunun yalnızca üretimi artırmaktan değil, kaybı ve israfı önlemekten geçtiğini vurgulayan Özdemir, tarladan sofraya kadar olan süreçteki kayıplara değindi. Dünyada üretilen gıdanın yüzde 13,3’ünün henüz perakendeye ulaşmadan kaybedildiğini, tüketiciye sunulan gıdanın ise yüzde 19’unun israf edildiğini belirten Özdemir, toplamda 1 milyar tondan fazla gıdanın çöpe gittiğini kaydetti.
Türkiye’deki hane halkı israfına da dikkat çeken Özdemir, TÜİK’in 2024 verilerini aktardı:
Yıllık Evsel İsraf: Türkiye’de hanelerde yıllık 10,8 milyon ton gıda atığı oluşuyor. Bu miktar kişi başına yıllık 124 kilograma denk geliyor.
En Çok İsraf Edilen Ürünler: Yüzde 40,1 ile taze meyve ve sebzeler ilk sırada yer alırken, bunu yüzde 32 ile ekmek, yüzde 14,3 ile süt ve süt ürünleri takip ediyor.
İsraf Nedenleri: Hanelerdeki israfın ana nedenleri bozulma (%72,3), raf ömrünün dolması (%12,2) ve ihtiyacından fazla satın alma/pişirme (%8) olarak sıralanıyor.
Çözüm: Veri Odaklı ve Hassas Tarım
Bu olumsuz tabloyu değiştirecek anahtarın tarımsal inovasyon olduğunu belirten Abdullah Özdemir; yapay zekâ, sensör sistemleri, veri analitiği ve otomasyona dayalı dijital tarım teknolojilerinin önemini vurguladı. İnovatif yaklaşımların su, enerji ve gübre kullanımında verimlilik sağlayarak üretim maliyetlerini düşürdüğünü, aynı zamanda iklim değişikliği ve çevresel risklere karşı tarımsal yapıyı dirençli kıldığını belirtti.
”2050’ye Kadar Gıda Talebi Yüzde 60 Artacak”
Geleceğe yönelik nüfus projeksiyonlarına işaret eden Özdemir, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
”2050 yılında ülke nüfusumuzun 100 milyona, dünya nüfusunun ise 10 milyara ulaşması bekleniyor. Önümüzdeki 24 yılda küresel gıda talebinde yüzde 60 oranında bir artış yaşanacak. Bu nedenle teknolojik gelişmeleri tarımsal değer zincirinin her aşamasına entegre etmeliyiz. Bu süreçte küçük üreticilerimize, genç ve kadın çiftçilerimize pozitif ayrımcılık yapmalıyız.
Sadece daha fazla gıda üretmek değil; daha verimli, adil ve sürdürülebilir bir gıda düzeni kurmak hepimizin ortak sorumluluğudur. Unutmayalım ki; gıda varsa hayat, güvenilir gıda varsa sağlıklı bir toplum ve sürdürülebilir gıda üretimi varsa gelecek vardır.”
